Met de Basel III Hefboombeperking is de perverse incentive weer terug

Met de Basel II regels moeten banken kapitaal aanhouden als buffervermogen en naarmate ze meer risico’s op de balans hebben, is het aan te houden kapitaal ook hoger. Zo dient men voor risicovolle MKB leningen meer aan te houden dan voor een hypothecaire lening aan een ‘veilig individu’, dus iemand die nooit eerder betalingsproblemen heeft gehad en die veilige ratio’s heeft voor het geleende bedrag ten opzichte van zijn inkomen en de waarde van het huis. Deze situatie is met Basel III niet veranderd, zij het dat de meeste focus uitgaat naar een kapitaalsratio die een striktere definitie hanteert van het risicodragend kapitaal: de core tier 1 ratio. Na de implementatie van Basel III in 2018 moet deze ratio minimaal 7% bedragen.

Slot op de deur

Naast de risicogewogen core tier 1 ratio is er een extra ratio geïntroduceerd, de hefboomratio (‘leverage ratio’). Volgens deze ongewogen ratio moet het risicodragend kapitaal altijd ten minste 3% van het balanstotaal bedragen. Deze ratio is bedoeld als vangnet. De ratio is eenvoudig te berekenen, er zijn immers geen geavanceerde risicomodellen nodig om de risicoweging te maken. Hoewel deze geavanceerde risicomodellen een goede ontwikkeling zijn geweest, bestaat het risico dat de modellen dermate ingewikkeld zijn geworden dat ze moeilijk controleerbaar zijn voor zowel interne als externe toezichthouders. Het is daarom te begrijpen dat er – als slot op de deur –is gekozen voor de introductie van een gemakkelijke hefboomratio

Effectiviteit hefboomratio

Dit slot op de deur is prima als het slechts zelden hoeft te worden gebruikt doordat de kapitaalsniveaus, zoals afgedwongen door de core tier 1 ratio, er altijd voor zorgen dat ook aan de hefboomratio wordt voldaan. In dat geval is de hefboomratio niet effectief. Echter, de hefboomratio kan zeker wel effectief zijn, vooral voor hypotheekbanken met een redelijk veilig risicoprofiel.

Een rekenvoorbeeld: een hypothecaire lening aan een klant met een kans op wanbetaling van 1% en een verlies bij wanbetaling van 12,5% heeft een risicogewicht van 15,7%. Uitgaande van een core tier 1 ratio van 10% (dus ruim boven de minimale vereiste van 7%), is het aan te houden kapitaal dus gelijk aan 1,57% van het uitstaande bedrag. Dit is veel minder dan de minimaal vereiste 3% hefboomratio. Het verschil is nog groter als het Vickers rapport van de Britse Independent Commission on Banking (September 2011) gevolgd wordt, waarin gepleit wordt voor een verhoging van de core tier 1 ratio naar 10% (zoals gebruikt in het voorbeeld) en een verhoging van de hefboomratio naar 4.06% (art. 4.57 van het Vickers rapport).

Terug in de tijd

Door het effectief worden van een niet-risicogewogen ratio zijn wij in feite weer terug in de wereld van Basel I met dezelfde perverse incentives. Zolang banken meer risico op de balans  nemen zonder daar meer kapitaal voor aan te houden, wordt niet de juiste prijs voor het risico betaald en zal een streven naar winstmaximalisatie leiden tot extra risicogedrag. Dit kan toch niet de bedoeling zijn van Basel 3!

Advertenties

Over Folpmers
Financial Risk Management consultant, manager van een FRM consulting department, bijzonder hoogleraar FRM

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s