Spaanse overheid exploiteert omissie in Basel II regels bij nieuwe ondersteuning van Bankia

Gisteren (27 mei 2012) is bekend geworden dat de Spaanse bank Bankia dringend een extra injectie van kapitaal nodig heeft dat de Spaanse overheid op dit moment ontbeert. Dus hoe heeft de Spaanse overheid gereageerd? Het wil de bank een kapitaalsinjectie geven met Spaanse staatsobligaties in ruil voor een deelneming in Bankia. Het gaat om een deal van 19 miljard euro.

Exploitatie tekortkoming in Basel II regels

Hiermee exploiteert de Spaanse overheid een belangrijke tekortkoming in de Basel II regels die helaas nog niet gerepareerd is in de nieuwe Basel III regels. Er hoeft, volgens deze regels, namelijk geen bufferkapitaal te worden aangehouden voor staatsobligaties van lidstaten van de EU. Het risicogewicht volgens de gestandaardiseerde benadering is namelijk gelijk aan 0. Terwijl deze staatsobligaties absoluut niet risicovrij zijn, en zeker niet de Spaanse staatsobligaties zelf, zie alleen al het feit dat tegelijkertijd naar buiten kwam dat de tien jaar bond spread met Duitse staatsobligaties is opgelopen tot 5.05%, de hoogste waarde sinds het formeren van de euro.

BBC blogger R. Preston omschrijft de deal als:

Now you might think this would be a very odd way to restore confidence in either the finances of an important bank or of a rather important eurozone government: one load of government IOUs of questionable intrinsic value would be swapped for a dubious right to future profits in a bank whose foundations have been crumbling.

Hoewel de deal doet denken aan de blinde die de lamme helpt, zit er een bedoeling achter: er is enige hoop bij de Spanjaarden dat Bankia de staatsobligaties bij de ECB kan inzetten als onderpand voor cash. Gezien de risico’s is het nog maar de vraag of dit gaat lukken. Wil de ECB dit risico op zich nemen, waarmee in feite het risico verlegd wordt naar de andere centrale banken en uiteindelijk de Europese belastingbetaler?

Belang van correcte risicoweging

De situatie laat zien dat het van groot belang is dat staatsobligaties het correcte risicogewicht krijgen. In de teksten van het Basel comité staat dat staatsobligaties van een rating AA- of hoger een risicogewicht kennen van nul conform de gestandaardiseerde benadering. De voorzitter van het de International Accounting Standards Board heeft deze regel al omschreven als ‘the biggest accounting scam in history’. De uitspraak is te vinden in de paper Sovereign risk in bank regulation and supervision: where do we stand? van H. Hannoun, deputy general manager van de BIS bank.

De implementatie van de Basel II regels heeft plaatsgevonden in de EU directives 2006/48/EC en 2006/49/EC (CRD II). In de eerste directive (Article 89(1)(d), geamendeerd door Directive 2009/111/EC) wordt een stap verder gezet in de verkeerde richting: een algemeen risicogewicht van 0 voor de staatsobligaties van alle lidstaten van de EU. Er is dus geen beperking tot de gestandaardiseerde benadering.

Nog niet gerepareerd, waarom zouden de overheden?

Voorlopig is de situatie nog niet gerepareerd door Basel III. Een hoger risicogewicht leidt tot een hoger vereist bufferkapitaal voor de banken die staatsobligaties kopen, en daardoor tot hogere rentelasten voor de EU overheden. Zou dat de reden zijn dat dezelfde overheden geen haast maken met het repareren van deze ‘biggest accounting scam in history’?

Voor de Bankia deal geldt dat, indien de bank een reëel risicogewicht voor de Spaanse staatsobligaties moest aanhouden, de deal veel minder effectief zou zijn geweest: tegenover de activa zou dan meteen weer een forse buffervereiste staan. Nu is dat niet het geval, maar dat is geheel ten onrechte. De Spaanse overheid exploiteert een manco in de Basel regels.

Advertenties

Over Folpmers
Financial Risk Management consultant, manager van een FRM consulting department, bijzonder hoogleraar FRM

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s