De Barclays emails: een indringend inkijkje in Liborgate

Het Liborgate schandaal begint groter en groter te worden, nu ook andere banken dan alleen Barclays worden verdacht van het manipuleren van de Libor en Euribor opgaves.

Het onderzoek naar Barclays is tot op heden echter het meest diepgaand, mede als gevolg van het grondige onderzoek door de FSA (Financial Services Authority) en de publieke ondervraging van de belangrijkste betrokkenen in het Engelse parlement.

In een inhaalslag op gebied van transparantie hebben zowel de FSA als de Bank of England (BoE) als het Britse parlementslid John Mann tientallen mails publiek gemaakt. Bij het openbaar maken van een deel van deze emails heeft de Freedom of Information Act geholpen. De emails gaan niet alleen over de Libor manipulatie zelf binnen Barclays, maar ook over de reactie van de toezichthouders Bank of England en FSA, de rol van de British Bankers’ Association (BBA, verantwoordelijk voor het vaststellen van de Libor rentes) en zelfs de inmenging van de Amerikaanse Minister van Financiën Timothy Geithner.

Het lezen van al deze emails geeft een boeiend inkijkje in anders gesloten werelden. Hoe gaan derivatenhandelaren en staffunctionarissen met elkaar om? Hoe ziet zo’n communicatie van Geithner aan Mervyn King, gouverneur van de BoE, eruit?

Maar is zo’n inkijkje ook nuttig? Ik denk het wel. Het leert ons namelijk exact hoe operationele kwetsbaarheden op diverse niveaus worden geëxploiteerd. Meer inzicht in hoe dit precies gebeurt kan bijdragen aan een betere risicobeheersing in toekomstige gevallen.

Het exploiteren van een kwetsbaarheid in het kader van operationeel risico staat schematisch weergegeven in onderstaande figuur (overgenomen uit een handboek voor informatiebeveiliging, S. Harris, CISSP Certification, McGrawHill).

het exploiteren van een kwetsbaarheid

Het schema spreekt redelijk voor zich; in het kader van het Libor schandaal is het interessant om te bedenken dat kwetsbaarheden zijn geëxploiteerd op meerdere niveaus.

In de eerste plaats is er een kwetsbaarheid in het Libor submission systeem binnen Barclays, waarin Submission functionarissen de rentes waartegen Barclays leent op de geldmarkt, dagelijks rapporteren aan de BBA. De bank heeft als geheel een belang bij de hoogte van de opgegeven rentes om twee redenen: (1) de posities in de handelsportefeuilles waren afhankelijk van een lage Libor, en (2) Barclays dreigde negatief in de pers te komen wanneer het zou aangeven alleen tegen hoge rentes te kunnen lenen op de geldmarkt. Deze afhankelijkheid maakt het systeem zwak, zeker als er geen Chinese Walls tussen de Submitters en de commerciële afdelingen bestaan.

Dan is er een compliance functie die niet ingreep naar aanleiding van de zwakheden in het systeem. Compliance had hier een adequaat systeem van interne beheersing dienen in te richten, juist vanwege het commerciële belang dat Barclays had bij een specifieke hoogte van de opgegeven Libor rentes. In een dergelijk systeem zouden minstens beleid en standaarden zijn ontwikkeld op het terrein van de Libor submission. Tevens zou effectiviteit van deze standaarden getoetst zijn en zou de onafhankelijkheid van de Submission afdeling zijn afgedwongen, inclusief de strikte afscheiding van deze afdeling van de commerciële onderdelen van Barclays.

Ten derde de tone at the top. Op dit moment komt niet het beeld naar voren van een senior management dat de onafhankelijke en waarheidsgetrouwe Libor submission hoog in het vaandel had staan en hiervoor opkwam. De indruk ontstaat eerder dat het senior management bezorgd was om het reputatierisico als gevolg van de waarheidsgetrouwe Libor submissions die aan de hoge kant waren.

En ten vierde is er het falend toezicht door zowel de BoE als de FSA. In lijn met de light touch regulation die de Britse politiek heeft ingezet sinds medio jaren ’80 van de vorige eeuw lieten de toezichthouders de vaststelling van Libor over aan de BBA, dus aan de sector zelf. Ingrijpen kwam pas veel te laat. Problemen rond governance werden wel gezien, maar er werd niets mee gedaan.

Eerste kwestsbaarheid: het opzettelijk afgeven van gemanipuleerde Libor quotes

De FSA heeft vastgesteld dat Barclays in de periode tussen januari 2005 en juli 2008 Libor standen indiende die beïnvloed werden door de derivantenhandelaren die belang hadden bij een lage Libor. Tevens was er een gelijkgericht belang van Barclays om aan de buitenwereld aan te tonen dat Barclays gemakkelijk aan kortetermijn funding kon komen op de geldmarkt. Bezorgdheid van het management van Barclays over negatief commentaar in de media als gevolg van de Libor quotes was niet ten onrechte. Zo werd in september 2007 door Bloomberg opgetekend dat Barclays aan de bovenkant van het panel zat (in die periode was Barclays onder meer met het RBS-Fortis-Santander consortium in gevecht om de overname van ABN Amro bank). Het stuk stelt zich de volgende vraag:

So what the hell is happening at Barclays and its Barclays Capital securities unit that is prompting its peers to charge it premium interest rates in the money market?

Binnen Barclays worden de Libor submissions (voor verscheidene valuta’s en looptijden), net als bij de 15 andere banken van het Libor panel, verzorgd door speciale stafmedewerkers ofwel Submitters. Dit gebeurt dagelijks via het systeem van Thomson Reuters. Thomson Reuters verzamelt alle submissions en berekent de gemiddelde Libor rentes voor de verscheidene valuta’s en looptijden. Dit is een ‘trimmed mean’: de laagste en hoogste vier submissions worden weggelaten uit de berekening van het gemiddelde.

De British Bankers’ Association is verantwoordelijk voor het gehele proces. Zowel de individuele submissions als de berekende gemiddeldes (die als benchmark gaan fungeren) worden dagelijks door de BBA ter beschikking gesteld aan marktpartijen via systemen als Thomson Reuters en Bloomberg.

De FSA heeft kunnen aantonen dat tussen januari 2005 en juni 2009 derivatenhandelaren veelvuldig (‘on numerous occasions’) de Submitters hebben gevraagd om Libor quotes af te geven die gunstig zouden zijn voor hun posities. Het doel was om via de Barclays submission de uiteindelijke benchmark rate te beïnvloeden:

The misconduct involving internal requests to the Submitters at Barclays was widespread, cutting across several currencies and occurring over a number of years. The Derivatives Traders discussed the requests openly at their desks. At least one Derivatives Trader at Barclays would shout across the euro Swaps Desk to confirm that other traders had no conflicting preference prior to making a request to the Submitters.

Een voorbeeld van hoe dat ging tussen de handelaren en de submitters wordt gegeven in de volgende passage:

[O]n 5 February 2008, Trader B (a US dollar Derivatives Trader) stated in a telephone conversation with Manager B that Barclays’ Submitter was submitting “the highest LIBOR of anybody […] He’s like, I think this is where it should be. I’m like, dude, you’re killing us”. Manager B instructed Trader B to: “just tell him to keep it, to put it low”. Trader B said that he had “begged” the Submitter to put in a low Libor submission and the Submitter had said he would “see what I can do”;

Een ander voorbeeld is volgende email-conversatie op 13 maart 2006:

Trader C: “The big day [has] arrived… My NYK are screaming at me about an unchanged 3m libor. As always, any help wd be greatly appreciated. What do you think yl go for 3m?

Submitter: “I am going 90 altho 91 is what I should be posting”.

Trader C: “[…] when I retire and write a book about this business your name will be written in golden letters […]”.

Submitter: “I would prefer this [to] not be in any book!

De FSA heeft in de emails bewijs gevonden dat de Submitters graag de handelaren tegemoet kwamen. Een voorbeeld is de email van 6 augustus 2007:

Trader F: “Pls set 3m libor as high as possible today”

Submitter: “Sure 5.37 okay?”

Trader F: “5.36 is fine”

Tweede kwetsbaarheid: een falende Compliance afdeling

Volgens de FSA had Barclays geen adequaat risico management systeem zodat dit soort misstanden voorkomen hadden kunnen worden. De FSA concludeert dat:

Barclays had no specific systems and controls in place relating to its Libor and Euribor submissions processes until December 2009 (when Barclays started to improve its systems and controls).

Er was geen duidelijk beleid voor de Submitters ontwikkeld en ook kregen deze geen specifieke training ten aanzien van het afhandelen van speciale verzoeken van de kant van handelaren. Ook was er geen monitoring achteraf ten aanzien van de juistheid van de submissions. Tevens was het niet duidelijk wie verantwoordelijk was voor de interne beheersing van dit proces. Mij valt met name op dat er geen Chinese Walls waren tussen de Submitters en de commercie, en dat de Compliance afdeling deze Chinese Walls niet nodig vond:

Compliance concluded that no such information barriers were necessary, even though there was a potential conflict of interest between Barclays’ Submitters and its Derivatives Traders.

Derde kwetsbaarheid: Tone at the top

Het Britse parlementslid John Mann heeft ervoor gekozen om een aantal emails die in het kader van het parlementaire onderzoek zijn verkregen, vrij te geven. In deze emails, daterend van oktober 2008, komt de gewraakte zinsnede naar voren waarin BoE manager Paul Tucker aangeeft de rentekosten van Barclays aan de hoge kant te vinden:

From: Tucker, Paul
Sent: 25 October 2008 11:32
To: Diamond, Bob: Barclays Capital
Subject: Struck that your govt gnteed bond was issued at around 140 over gilts

That’s a lot.
Paul

Het is een opmerkelijke email tussen toezichthouder en hoofd capital markets, hoewel deze mail niet direct een aanwijzing bevat om Libor quotes naar beneden te brengen, en Bob Diamond ook ontkent dat hij dit eruit begrepen had.

Tijdens de parlementaire verhoren is wel door een FSA medewerker gesteld dat Barclays ‘a culture of gaming’ had ‘that emanated from the top.’ Ook heeft de voormalige Barclays Chief Operating Officer verklaard dat hij van Diamond opdracht had gekregen om de Libor submissions te manipuleren. Dit wordt overigens door Diamond ontkend.

Vierde kwetsbaarheid: falend toezicht door de toezichthouders BoE en FSA

De Bank of England heeft op 20 juli 2012 ervoor gekozen om emails te publiceren die in 2008 zijn verstuurd tussen de BoE, de FSA, de Amerikaanse FED en de British Bankers’ Association (BBA). Uit de emails doemt een beeld op van toezichthouders die een betere governance willen van het Libor proces. De FED heeft hier een notitie (het ‘Geithner memorandum’) voor opgesteld, die nadrukkelijk onder de aandacht van de BBA wordt gebracht.

De BBA produceert een concept document inzake de Libor Review, naar aanleiding waarvan de gouverneur Mervyn King een aantekening maakt dat de Review niet ver genoeg gaat. Uiteindelijk blijft de BoE bij het standpunt dat de vaststelling van Libor een proces is van private partijen (‘private sector arrangement’) en wil de BoE geen enkele specifieke referentie in de Libor Review dulden naar de betrokkenheid van de Bank of England.

In de emails lezen wij een kritische reactie op het concept van de BBA:

From:

Sent: 30 May 2008 18:16

To: Markets –  FC Money Markets

Subject: Result of BBA review: just “strengthening the oversight of BBA Libor”

I can’t spot any superficial changes to setting process, let alone more substantial. There has not even been any change to the composition of any of the panels (including the USD one). And I can’t detect any price reaction.

Er is ook een handgeschreven notitie van de gouverneur van de BoE, Mervyn King, vrijgegeven, met een transscript:

Transcript of Governor’s written comments on email for Friday 30 May 2008 entitled Result of BBA review: just “strengthening the overview of BBA LIBOR”

Mr Tucker/Mr Cross,

This seems wholly inadequate. What should we do?

31/05/08

En dit is de email die de Amerikaanse Minister van Financiën Timothy Geithner stuurt aan Mervyn King:

LIBOR recommendations

On behalf of

Timothy.Geithner

Sent: 01 June 2008 22:00

To: King, Mervyn

Cc: Tucker, Paul

Attachments: LIBOR Recommendations_052708.pdf (20 KB)

This email has reached the Bank via the Internet or an external network

Please see message below which was sent last Tuesday, but you might not have received. Sorry for any inconvenience this delay might have caused.

Mervyn:

We spoke briefly in Basel about the BBA’s LIBOR regime, and you said you would welcome some suggestions. I have attached a list of recommendations prepared by my staff. We would welcome a chance to discuss these and would be grateful if you would give us some sense of what changes are possible.

With best wishes.

Tim

Uit het Geithner memorandum (in de attachment bij de mail) blijkt onder meer dat ook de FED zorgen heeft met betrekking tot de governance rond het Libor proces. De FED raadt aan de governance te versterken, ‘including procedures to prevent accidental or deliberate misreporting’. Een interessante aanbeveling in dat kader is: ‘The BBA could require that a reporting bank’s internal and external auditors confirm adherence to these best practices and attest the accuracy of banks’ Libor rates.’

Tevens is er een aanbeveling om de ‘incentive to misreport’ te elimineren aan de hand van een alternatieve calculatieprocedure. De BBA zou dan Libor niet berekenen op basis van alle deelnemers aan het panel maar alleen op basis van een random selectie eruit. Op deze manier wordt het risico beheerst dat ‘the market would draw a negative inference regarding a particular bank’s continued absence from the list of published quotes.’

Uit de emails blijkt dat het Geithner memorandum uitgebreid besproken worden binnen de BoE en tussen de BoE en de BBA. De BBA geeft aan de punten uit het Geither memorandum te verwerken in de Libor Review.

Uiteindelijk blijft de BoE de BBA’s voorstellen rond governance onvoldoende vinden (er zijn ‘reservations’; ‘we have concerns that they do no go far enough’) en eist de BoE daarom dat de vermelding van de BoE uit de Libor Review verwijderd wordt. De BoE wil niet het risico lopen dat een referentie naar de BoE gelezen wordt als een impliciete ‘endorsement’ van een Libor Review die naar hun smaak niet ver genoeg gaat.

De emails wijzen op een houding van de BoE die mijns inziens kenmerkend is voor de light touch regulation. De BoE pakt niet door wanneer de Libor Review van de BBA in onvoldoende mate de governance problemen adresseert. De BoE kiest er eenvoudigweg voor om niet meer bij name genoemd te worden.

In december 2008 is er tussen BoE Paul Tucker en Barclays’ Bob Diamond een emailwisseling geweest waarin Bob Diamond Paul Tucker feliciteerde met zijn benoeming tot deputy governor van de Bank of England en daarmee tot kroonprins om Mervyn King op te volgen als governor.

In de vrijgegeven brief van de BoE aan het Engelse parlement wordt duidelijk hoe deze emailwisseling is geweest:

On 10 December 2008 it was announced that Mr Tucker would become a Deputy Governor of the Bank of England. The Bank has a note of an e-mail exchange between Mr Diamond and Mr Tucker on 11 December 2008 in which Mr Diamond says, “Paul, Congratulations Well done, man. I am really, really proud of you. Talk soon. Bob” and Mr Tucker says “Thanks so much Bob. You’ve been an absolute brick through this. Paul”. These emails, being of a purely personal nature, were not of a kind that the Bank’s procedures require to be filed, but as we have found some reference to their existence, we have included them here in the interests of full disclosure.

De FSA heeft inmiddels toegegeven dat er sprake is van falend toezicht en dat een onderzoek wordt gestart hoe het kan dat de FSA herhaalde waarschuwingen heeft gemist dat Barclays Libor zou manipuleren. Lord Turner, voorzitter van de FSA, verwijst daarbij ook naar de light touch regulation van de financiële sector zoals deze in de jaren ’80 door rechtse regeringen is ingezet en niet is veranderd gedurende de Labour regeringen van Tony Blair en Gordon Brown.

Falend proces, falend compliance en falend toezicht

De emails geven een interessant beeld van het exploiteren van een kwetsbaarheid binnen Barclays.

In dit Liborgate gaan ook de toezichthouders BoE en FSA niet vrijuit.

Ten aanzien van de mailwisselingen tussen Paul Tucker en Bob Diamond: hieruit kan niet direct worden afgeleid dat de BoE impliciet opdracht zou hebben gegeven aan Barclays om de opgaves te drukken. In zoverre dus geen smoking gun. Wel wijzen de emails op een ongezonde cosiness tussen toezichthouder en bank.

 

Zie ook:

KBC en Barclays affaires onderstrepen falend operationeel-risicomanagement

Advertenties

Over Folpmers
Financial Risk Management consultant, manager van een FRM consulting department, bijzonder hoogleraar FRM

One Response to De Barclays emails: een indringend inkijkje in Liborgate

  1. Pingback: KBC en Barclays affaires onderstrepen falend operationeel-risicomanagement « Folpmers

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s