Asset sales welkom in kader van Basel III

Op 8 augustus 2012 berichtte het FD dat banken in toenemende mate hun portefeuilles aan non performing loans kunnen verkopen aan met name Amerikaanse private equity en hedge funds. Tegen een aanzienlijke korting, dat wel. In dit bericht (dat zich baseert op een rapport van KPMG) gaat het vooral om persoonlijke leningen aan consumenten zonder onderpand. De kopers besteden het beheer uit aan gespecialiseerde incassobureaus. Dezelfde partijen tonen zich ook bereid, wederom tegen een aanzienlijke korting, Nederlandse kantoren op te kopen, aldus analisten van Kempen & Co in mei 2012. Ook kredietbeoordelaar Fitch heeft in juli 2012 bericht over de ‘deleveraging’ ontwikkeling van Europese banken aan de hand van verkoop van activa, met name commercieel onroerend goed.

Gezien het feit dat banken hun Core Tier 1 ratio omhoog moeten brengen in het kader van Basel III, terwijl zij tegelijkertijd dienen te voldoen aan minimale vereisten aan liquiditeit, en de markt momenteel niet gunstig is om aandelenkapitaal of hybride kapitaal op te halen, is verkoop van activa momenteel een logische optie.

Zoals uit onderstaande figuur blijkt hoeft het verbeteren van de liquiditeitsratio’s Liquidity Coverage Ratio (LCR) en Net Stable Funding Ratio (NSFR) niet hand in hand te gaan. Zonder beleidswijziging leiden Basel 2.5 en Basel III tot een verhoging van de risicogewogen activa (Risk Weighted Assets, RWA) en een verlaging van de common equity (CE). Het is dus om twee redenen dat de Common Equity Tier 1 ratio daalt. Dit kan opgevangen worden door het aandelenkapitaal te versterken, het risico te beperken en door de portefeuille te reduceren. Versterking van het aandelenkapitaal aan de hand van winstinhouding wordt echter tegengewerkt door de liquiditeitsratio’s: zij sturen de bank richting meer liquide activa die minder renderen.

verbetering kapitaalsratio’s en liquiditeitsratio’s hoeft niet hand-in-hand te gaan

De invoering van Basel III

In Basel III is de vereiste dat het kernkapitaal (core tier 1 capital; gestort aandelenkapitaal en ingehouden winst) als ratio van de risicogewogen activa minstens 7% is vanaf 1 januari 2019; invoering en toegroei beginnen al met de EU directive CRD IV vanaf 1 januari 2013.

Onderweg naar Basel III

 

De waarde van 7% is inclusief de capital conservation buffer (bedoeld om de kapitaalsbuffer op te bouwen gedurende een periode van economisch herstel), maar exclusief de contracyclische buffer (0%-2,5%) en de SIFI buffer (voor systeembanken, maximaal 3%). Daarmee kan de doelwaarde gemakkelijk ruim 10% worden.

De EBA vereist momenteel in zijn monitoring al een kernkapitaal ratio van 9%.

Voor de ruimere kapitaalsdefinitie van Tier 1 kapitaal komt het additionele Tier 1 kapitaal erbij (3,5%). Dit hybride kapitaal bestaat uit eeuwigdurende obligaties die achtergesteld zijn aan ander vreemd vermogen. Tevens wordt van dit hybride kapitaal vereist dat het meer ‘loss absorbing’ wordt. Dit wordt bewerkstelligd door ofwel een gedwongen reductie van de hoofdsom mogelijk te maken wanneer de bank op de rand van insolventie balanceert (maar nog ‘going concern’ is), ofwel door dan de schuld gedwongen te converteren naar aandelenkapitaal conform een vooraf vastgestelde ratio. In dat laatste geval wordt het kapitaal aangeduid als contingent convertible capital ofwel CoCo. De bedoeling is natuurlijk dat bij een bank bail-out de obligatiehouders delen in het verlies. EU resolutieplannen voorzien in de uitbreiding van de componenten van vreemd vermogen die afgeschreven kunnen worden c.q. geconverteerd naar aandelenkapitaal.

Ook in Nederland heeft het Ministerie van Financiën de EU resolutieplannen in maart 2012 al besproken met de Tweede Kamer en is een start gemaakt met de zogenaamde Interventiewet.

Verbeteren van de kapitaalsratio

Het is de vraag of het momenteel een gunstige periode is voor banken om nieuw aandelenkapitaal op de beurs op te halen. Uit de meest recent gepubliceerde QIS studie (van april 2012) blijkt dat de 212 banken die deelnamen aan deze QIS gezamenlijk nog een kapitaalstekort (‘capital shortfall’) hebben van 520 miljard euro voor een kernkapitaal ratio van 7%. Dit is inclusief de opslag voor wereldwijde SIFI’s (systeembanken op wereldschaal), maar exclusief de opslag voor de contracyclische buffer.

Maar ook het aantrekken van hybride kapitaal wordt lastiger gemaakt door bovengenoemde onzekerheid rond de resolutieregels die momenteel worden ontwikkeld door de EU en die in de toekomst obligatiehouders dwingen te delen in het verlies in een crisissituatie, onder meer door de genoemde gedwongen debt-to-equity swap (ook aangeduid met ‘bail-in’).

Soms wijst men erop dat het voldoen aan de liquiditeitsratio’s hand in hand gaat met het voldoen aan de kapitaalsratio’s aangezien er geen kapitaalseis rust op hoge kwaliteit liquide activa als cash, reserves bij de Centrale Bank en verhandelbare stukken met een 0% risicogewicht zoals staatsobligaties en claims die door de overheid gegarandeerd worden.

Het punt is echter dat deze activa ook een negatief reëel rendement hebben, zeker de staatsobligaties van de ‘safe havens’ als Nederland en Duitsland, die op bepaalde looptijden zelfs een negatief nominaal rendement hebben. Het gaat hierbij bijvoorbeeld om de Nederlandse tweejaars staatsobligaties.

yield op Nederlandse tweejaars staatsobligaties (bron: Bloomberg ticker GNTH2)

Uit de figuur blijkt dat de yield op Nederlandse tweejaars staatsobligaties in juli 2012 een aantal dagen negatief is geweest. Een negatieve nominale rente dus.

Dit draagt niet bij tot het opbouwen van de kapitaalsbuffer via ingehouden winst, integendeel.

Zoveel blijft er dan niet meer over. In die zin is de verkoop van activa aan non-banks niet zo’n gekke ontwikkeling. Het is te hopen dat met de gegunde invoeringstermijn er een secundaire markt ontstaat voor activa als commercieel onroerend goed en consumentenleningen, hetzij in de vorm van asset sales, hetzij via securitisatie. De vooruitzichten echter voor de interbancaire afgeleide markt voor commerciële vastgoedleningen (Commercial Mortgage Backed Securities) worden negatief beïnvloed door dezelfde Basel III regels die aan de stukken (behoudens de beste ‘first tier’ tranche) een lage liquiditeit toekennen wat ze moeilijk verhandelbaar maakt, blijkens een studie van Credit Suisse. Slechts 326 miljoen dollar aan nieuwe CMBS leningen werden dit jaar in Europa uitgegeven, wat laag is vergeleken met de 42 miljard dollar in 2006 volgens cijfers van Bloomberg.

Resteert dus de verkoop van non-core activa aan fondsen. Een logische stap en het is te hopen dat deze markt aantrekt zonder dat dat direct tegen bodemprijzen moet.

Advertenties

Over Folpmers
Financial Risk Management consultant, manager van een FRM consulting department, bijzonder hoogleraar FRM

One Response to Asset sales welkom in kader van Basel III

  1. Matthias says:

    Marco, bedankt voor weer een interessant stuk.

    Naast de positieve effecten van deze ontwikkelingen ook een paar vraagtekens.

    Shadow Banking?
    Vormt grootschalige verkoop van deze leningen aan private equity en hedge funds (FD spreekt over € 1.5 biljoen slechte leningen) geen risicofactor, doordat ze van de radar verdwijnen bij de toezichthouders? Althans tot AIFM in werking treedt.

    Systeemrisico?
    Kunnen transacties op die schaal systeemrisico veroorzaken? Aangezien distressed debt investeerders waarschijnlijk op hun beurt weer met hoge leverage werken en grotendeels gefinancierd worden door…banken en institutionele beleggers. Toegegeven de discounts op nominale waarde van 80%-98% geven genoeg veiligheidsmarge tegen inschattingsfouten over terugbetaling. Maar met een hoge schuldfinanciering zijn herfinancieringsrisico en illiquiditeit van de investeringen ook weer een issue.

    Vestzak-broekzak?
    Wordt het geen kwestie van vestzak-broekzak mochten de leningen 100% oninbaar blijken? Een behoorlijke kans op default is er wel bij de Spaanse leningen waarover gesproken wordt. Zeker als Spanje terug gaat naar de peseta of zoals nu binnen de eurozone reeel deprecieert (hoge werkloosheid en verlaging salarissen).

    De vraag is dus of het grootste deel van de €1.5 biljoen (zie voorpagina FD 8 Aug j.l. ) van de bankbalansen afgehaald zullen worden met geleend geld. Dan wordt het probleem simpelweg tijdelijk verplaatst naar een balans zonder kapitaalseisen. Tot de volgende credit crunch…

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s