Niet de rekenrente moet “meeademen” maar de buffer

Een interessante discussie met betrekking tot de rekenrente van pensioenfondsen is te vinden op de IPE site. Het artikel heeft de titel “’Macro-stabiele’ disconto voet ondermijnt het vertrouwen”.

In dit artikel wordt ingegaan op de mogelijkheid de rekenrente aan te passen aan de macro-economische omstandigheden. Een hoogleraar motiveert de rekenrente als volgt:

Mijn voorstel zou zijn om een commissie van experts te laten vaststellen hoe de risicopremie varieert met de macro-economische omstandigheden, met de rente als belangrijkste variabele. En als nieuwe economische inzichten het nodig maken de regels aan te passen, dan moet dit gebeuren met behoud van de waarde van de aanspraken die generaties op dat moment hebben opgebouwd, zodat de dekkingsgraad niet verandert.

Aanleiding voor de uitspraak is de recente SER verkenning (“Nederlandse economie in stabieler vaarwater”) waarin ook gepleit wordt voor een ‘stabiliserende discontovoet’ voor pensioenverplichtingen. De SER stelt letterlijk (mijn cursivering):

Minder fluctuaties in pensioenen door de overgang naar het nieuwe pensioencontract met langere hersteltermijnen en, binnen bepaalde randvoorwaarden, een meer stabiliserende discontovoet. Hierdoor hebben schokken op financiële markten minder gevolgen voor pensioenpremies en -uitkeringen.

Goed idee? Ik denk het niet.

Meeademende buffers

In het aangehaalde artikel wordt een andere hoogleraar geciteerd die zich tegen de accommoderende rekenrente uitspreekt. Hierbij wordt onder meer gewezen op de subjectiviteit die ontstaat als een “commissie van experts” de rekenrente gaat aanpassen. En ik denk dat het inderdaad veel mensen een gruwel is als ‘experts’ de rente zouden gaan vaststellen.

Er is echter ook een meer principiële reden om het idee af te wijzen. Als het doel is om te komen tot accommodatie, laat dan de buffers meeademen en vooral niet de rekenrente.

Laat de buffer meeademenen

Laat de buffer meeademen

 Banken, verzekeraars en pensioenfondsen hebben alle te maken met buffervereisten. De toepasbare regelgeving kan verschillen, maar de onderliggende principes zijn hetzelfde.

De buffervereiste is gebaseerd op het risico dat inherent is aan de balans en de operationele activiteiten van de financiële onderneming. De actuele buffer die wordt aangehouden, dient hoger te zijn dan de buffervereiste. Daarbij is het wenselijk als de actuele buffer ruim boven de vereiste ligt, aangezien buffervereiste en buffer zelf kunnen variëren in de tijd. De crux is nu dat in goede tijden een ruime buffer wordt opgebouwd waar in slechte tijden enigszins op kan worden ingeteerd.

Het meeademen wordt natuurlijk niet geregeld via de rekenrente. Hoe meer wordt ingegrepen op de rekenrente hoe verder de waarderingen gaan afwijken van marktwaarderingen.

Het principe van accommoderende buffers is trouwens niet alleen bekend uit de finance wereld. Het is ook een principe uit de operations research waar buffercapaciteit wordt ingezet om dure machine downtime te voorkómen.

Het kan er ook op neerkomen dat in slechte tijden de buffer beschermd wordt tegen niet-noodzakelijke payouts zoals dividendbetalingen en bonussen. Op die manier is Basel III ingestoken. Ten aanzien van de capital conservation buffer component wordt namelijk gesteld:

The Committee is introducing a framework to promote the conservation of capital and the build-up of adequate buffers above the minimum that can be drawn down in periods of stress.

Als de buffer is aangesproken in tijden van stress moet de capital conservation buffer in normale tijden weer worden opgebouwd:(1)

When buffers have been drawn down, one way banks should look to rebuild them is through reducing discretionary distributions of earnings. This could include reducing dividend payments, share-backs and staff bonus payments. Banks may also choose to raise new capital from the private sector as an alternative to conserving internally generated capital.

Interessant is ook dat de banken zich niet rijk mogen rekenen aan de hand van verwachte toekomstige kasstromen wanneer zij hun capital conservation buffer weer moeten opbouwen.

It is not acceptable for banks which have depleted their capital buffers to use future predictions of recovery as justification for maintaining generous distributions to shareholders, other capital providers and employees. These stakeholders, rather than depositors, must bear the risk that recovery will not be forthcoming.

Hoe anders is het voorstel om aan de hand van het kunstmatig ophogen van de rekenrente de contante waarde van de pensioenaanspraken te verlagen.

Nu zijn de stuurmogelijkheden van pensioenfondsen natuurlijk anders (er worden geen dividenden en substantiële bonussen uitgekeerd) maar dat doet niets af aan het gezonde principe: laat buffers meeademen, en niet de rekenrente.

(1) De ‘share-backs’ uit het citaat dient men te lezen als share buy backs.

Advertenties

Over Folpmers
Financial Risk Management consultant, manager van een FRM consulting department, bijzonder hoogleraar FRM

2 Responses to Niet de rekenrente moet “meeademen” maar de buffer

  1. Erik Daae says:

    Lastig dat deskundigen zo verschillend zijn in hun standpunt. Maar hetgeen economisch gewenst is, hoeft niet ook politiek gewenst te zijn (en dat is helaas vaak niet het geval). Van 1989 tot 2004 lag het wetsvoorstel “Wet op de heffing vermogensoverschotten van pensioenfondsen” bij de Tweede Kamer ter behandeling. Het wetsvoorstel is niet behandeld geweest en werd tenslotte ingetrokken. Maar het wetsvoorstel had intussen wel zijn vernietigende uitwerking gehad op de pensioenfondsvermogens waar we nu nog last van hebben. Nog eens dezelfde risico’s nemen, nationaal of Europees? Ook een lastige keuze.

  2. Ernst van der Velden says:

    Als bij pensioeninstellingen de Buffer gelijk is aan het Vermogen minus de Technische Voorzieningen (TV) en de vereiste Buffer gelijk is aan het Vereist Vermogen minus de TV, ben ik benieuwd hoe Marco die buffers dan wil laten meeademen. Klaarblijkelijk wil hij niet aan de rente sleutelen en dus niet aan de TV. Het Vermogen = het Vermogen op marktwaarde, mag ik veronderstellen. Dus de aanwezige buffer als het verschil tussen beide grootheden staat vast. Niet veel anders dan nu gebeurt. Het Vereist Vermogen moet dan nog worden vastgesteld in deze ‘nieuwe’ methodiek. Graag informatie hoe dat ademen dan in de praktijk gaat plaatsvinden. Ik snap er eigenlijk niets van. En ik ben met Erik Daae van mening dat ik politici met hun korte termijn denken nog minder vertrouwen dan goed nadenkende (wel onder die voorwaarde!) experts.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s